Zoologiya İnstitutu: Çimərliklərdə rast gəlinən ilanlar zəhərli deyil
"ÇimÉ™rliklÉ™rdÉ™ rast gÉ™linÉ™n ilanlar zÉ™hÉ™rli deyil".
Bunu APA-ya açılamasında AMEA Zoologiya Ä°nstitutunun aparıcı elmi iÅŸçisi, zoologiya üzrÉ™ fÉ™lsÉ™fÉ™ doktoru TÉ™vÉ™kkül Ä°skÉ™ndÉ™rov deyib.
O bildirib ki, çimÉ™rliklÉ™rdÉ™ su ilanları ilÉ™ qarşılaÅŸmaq qaçılmaz haldır:
"Çünki suda yaÅŸayan su ilanları qışlamaq, yumurta qoymaq , bÉ™zi gÉ™miricilÉ™rlÉ™ qidalanmaq üçün quru É™razilÉ™rÉ™ gÉ™lirlÉ™r. Æsas qidaları suda olduÄŸu üçün su hövzÉ™lÉ™rinÉ™ baÅŸ çÉ™kirlÉ™r. Yay aylarında ilanların fÉ™allığı daha yüksÉ™k olur. HÉ™mçinin çimÉ™rlik, göl vÉ™ dÉ™niz sahillÉ™rinÉ™ gedÉ™n insanların sayı da artır. ÆslindÉ™ su ilanlarının sayı artmayıb, sahil É™razilÉ™rdÉ™ fÉ™allıq artdığı üçün bu sürünÉ™nlÉ™rÉ™ daha çox tÉ™sadüf edilir".
TÉ™vÉ™kkül Ä°skÉ™ndÉ™rov deyib ki, su ilanları dÉ™nizin daÅŸlı-qayalı sahillÉ™rindÉ™, göl vÉ™ gölmÉ™çÉ™lÉ™rin qamışlı sahillÉ™rindÉ™ daha çox mÉ™skunlaşırlar:
"Onlar nÉ™ qÉ™dÉ™r çox olsa da insan üçün heç bir tÉ™hlükÉ™ yaratmır. Çünki onlar zÉ™hÉ™rli deyil, zÉ™hÉ™rli sancma etmirlÉ™r”.
Alim É™lavÉ™ edib ki, XÉ™zÉ™r dÉ™nizindÉ™ki Bakı vÉ™ AbÅŸeron arxipelaqı adalarında su ilanları kütlÉ™vi ÅŸÉ™kildÉ™ mÉ™skunlaşıb. Orada insan faktoru olmadığı üçün bu É™razilÉ™rdÉ™ ilanları sürü halında da müÅŸahidÉ™ etmÉ™k olar:
Bir müddÉ™t É™vvÉ™l Bakıda universitetlÉ™rdÉ™n birinin hÉ™yÉ™tindÉ™ ilan görülmÉ™si faktına da toxunan alim qeyd edib ki, kol-koslu, sakit, insanların az olduÄŸu yerlÉ™rdÉ™ ilanlar daha çox mÉ™skunlaşır:
"Lakin bu cür É™razilÉ™rdÉ™ yaÅŸayan ilanlar bÉ™zÉ™n qidalanma ilÉ™ baÄŸlı vÉ™ ya sÉ™rinlik axtarmaq, yumurta qoymaq üçün ona bitiÅŸik tÉ™sÉ™rrüfat É™razisinÉ™, hÉ™yÉ™tlÉ™rÉ™ dÉ™ daxil ola bilÉ™rlÉ™r. Lakin universitet É™razisi kimi yerlÉ™rdÉ™ insan faktoru çox olduÄŸu üçün adÉ™tÉ™n ilanlar bu cür É™razilÉ™rdÉ™ müÅŸahidÉ™ edilmir. ÜmumilikdÉ™ AzÉ™rbaycanda 28 növ ilan yayılıb ki, bunlardan yalnız 6-sı zÉ™hÉ™rlidir. ZÉ™hÉ™rli ilanlardan da ölkÉ™mizdÉ™ É™n çox rast gÉ™linÉ™ni gürzÉ™dir. DigÉ™r zÉ™hÉ™rli ilanlar isÉ™ xırda ilanlardır vÉ™ çox mÉ™hdud É™razilÉ™rdÉ™ yayılıb. Lakin gürzÉ™ AbÅŸeronda, Aran zonasında, Qobustanda geniÅŸ yayılmış ilan növüdür”.
